Revalis Klinieken

Tag: ALK

  • Van rollator naar rennen bij een functioneel neurologische stoornis

    Van rollator naar rennen bij een functioneel neurologische stoornis

    Bij de start van zijn behandeling kwam hij binnen met een rollator. Zes weken later liep hij zonder hulpmiddel door de behandelzaal — en rende hij er zelfs een stuk door.
    Deze patiënt heeft een functioneel neurologische stoornis (FNS): een aandoening waarbij de hersenen en het lichaam niet goed samenwerken. Met zijn toestemming laten we zijn herstel zien.

    Wat is een functioneel neurologische stoornis (FNS)?

    Bij een functioneel neurologische stoornis werken de hersenen en delen van het lichaam niet goed samen. Daardoor ontstaan klachten als een verstoord looppatroon, krachtverlies, verlamming, trillen of problemen met zien of spreken, zonder dat er schade aan de hersenen of het zenuwstelsel aantoonbaar is.

    Een veelgebruikte vergelijking: de hardware is in orde, maar de software loopt vast. De klachten zijn echt. Mensen met FNS doen niet alsof, en het zit niet “tussen de oren”. FNS werd eerder een conversiestoornis genoemd. Bij Revalis is FNS een van de kernindicaties, naast complexe chronische pijn en aanhoudende vermoeidheid.

    De situatie vooraf: jaren zoeken naar een verklaring

    Veel patiënten met FNS zijn al een lange weg gegaan voordat ze bij ons komen. Onderzoeken die niets afwijkends vinden, wisselende verklaringen, en de conclusie dat er “niets te zien is” — vaak gevolgd door de aanname dat er dan ook niets aan te doen valt.

    [Ik geloofde er zelf niet meer in dat het mogelijk was om weer normaal te functioneren. Daarom wil ik mijn verhaal graag delen, zodat anderen hier ook baat bij kunnen hebben.]

    Het traject bij Revalis

    De behandeling richt zich niet op de rollator, maar op het opnieuw opbouwen van beweging en vertrouwen in het eigen lichaam. Dat gebeurt door een team dat samen aan tafel zit: fysiotherapeut, psycholoog en psychomotorische-therapeut werken vanuit één behandelplan, onder regie van een klinisch psycholoog.

    We werken vanuit het biopsychosociaal model plus: lichaam, geest, omgeving én zingeving. Bij FNS betekent dat concreet dat aan het bewegingspatroon wordt gewerkt terwijl er tegelijk aandacht is voor factoren die de klachten in stand houden, zoals angst om te bewegen, overbelasting of eerdere ingrijpende ervaringen. Lichaam en brein worden niet als aparte afdelingen behandeld. Lees meer over onze werkwijze bij de behandeling van aanhoudende lichamelijke klachten.

    Waar deze patiënt nu staat

    Zes weken na de start loopt hij zonder rollator en kan hij weer rennen. Wat u in de video ziet, is geen kwestie van doorzettingsvermogen of wilskracht, maar het resultaat van een behandeling die aangrijpt op de manier waarop hersenen en lichaam samenwerken.

    Wel belangrijk: dit is het verhaal van één patiënt. Herstel verloopt bij iedereen anders. Niet iedereen boekt zo snel of zo veel voortgang, en klachten kunnen tijdelijk terugkomen. Wij doen daarom geen uitspraken over uitkomsten; ons doel is herstel van functioneren en meedoen in het dagelijks leven.

    Herkenbaar? Zo werkt een verwijzing

    Voor behandeling bij Revalis is een verwijzing nodig van de huisarts, bedrijfsarts of medisch specialist. Daarna volgt altijd eerst een screening, zodat we samen bekijken of onze behandeling past bij uw klachten en situatie.

    Bent u huisarts, neuroloog of bedrijfsarts en overweegt u een verwijzing bij FNS? Op de pagina informatie voor verwijzers vindt u de verwijscriteria en de route. Patiënten kunnen met vragen terecht via onze contactpagina. Revalis behandelt op vier locaties: Den Bosch, Breda, Nijmegen en Venlo.

    Veelgestelde vragen over FNS

    Is een functioneel neurologische stoornis psychisch?

    Nee, FNS is geen psychische aandoening en de klachten zijn niet ingebeeld. Bij FNS gaat de communicatie tussen hersenen en lichaam niet goed, terwijl er geen schade aan het zenuwstelsel aantoonbaar is. Psychische factoren zoals stress of een ingrijpende gebeurtenis kunnen wel meespelen bij het ontstaan of in stand houden van de klachten.

    Is FNS te behandelen?

    Ja, FNS is behandelbaar. Bij veel mensen nemen de klachten af of verdwijnen ze, zeker met de juiste begeleiding. Er bestaat geen medicijn dat FNS wegneemt; de behandeling bestaat vooral uit een gerichte, vaak multidisciplinaire aanpak waarin fysiotherapie en psychologische behandeling samengaan. Zie voor algemene informatie Thuisarts.nl over FNS.

    Hoe lang duurt een behandeling bij FNS?

    Dat verschilt per persoon en hangt af van de klachten, de duur ervan en uw situatie. Na de screening bespreken we een behandelplan met een verwachte doorlooptijd. De zes weken uit dit verhaal zijn geen richtlijn, maar het verloop bij één patiënt. Een behandeltraject binnen Revalis heeft gebruikelijk een duur van ongeveer 15 weken.

    Wordt de behandeling van FNS vergoed?

    Behandeling bij Revalis valt onder de verzekerde zorg, mits er een geldige verwijzing is. De precieze vergoeding en het eigen risico hangen af van uw zorgverzekeraar en de behandelroute.

    Geschreven door Revalis. Deze video en dit artikel zijn gepubliceerd met schriftelijke toestemming van de patiënt. Meer achtergrondinformatie voor patiënten en verwijzers staat in de patiëntenfolder over FNS van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie.

  • Nieuwe richtlijn bevestigt belang van integrale zorg bij aanhoudende lichamelijke klachten

    Nieuwe richtlijn bevestigt belang van integrale zorg bij aanhoudende lichamelijke klachten

    Op 9 juli 2026 is de herziene richtlijn Somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis (FNS) gepubliceerd. Voor u als verwijzer zit de belangrijkste verandering in de diagnostiek: lichamelijke klachten hoeven niet langer somatisch onverklaard te zijn voor de classificatie somatisch-symptoomstoornis, en FNS wordt door de neuroloog vastgesteld op basis van positieve klinische kenmerken in plaats van uitsluiting. Daarnaast legt de richtlijn nadruk op integrale diagnostiek, heldere communicatie, interdisciplinaire samenwerking en aandacht voor herstel, participatie en re-integratie.

    Wat is er veranderd ten opzichte van de richtlijn uit 2010?

    De richtlijn sluit nu aan op de DSM-5-classificaties en is inhoudelijk herzien en uitgebreid met nieuwe modules. De vorige richtlijn — SOLK en somatoforme stoornissen (2010) — paste niet meer bij de huidige inzichten en diagnostische criteria.

    De drie wijzigingen die in de spreekkamer het meest merkbaar zijn:

    • Somatoforme stoornissen zijn vervangen door somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis (DSM-5).
    • Klachten hoeven niet langer onverklaard te zijn. De diagnose somatisch-symptoomstoornis kan ook worden gesteld naast een aangetoonde somatische aandoening; de behandeling richt zich op de biopsychosociale factoren die de klachten beïnvloeden.
    • FNS is geen exclusiediagnose meer. De neuroloog stelt de diagnose op basis van positieve klinische kenmerken.

    Dat laatste is meer dan een technische wijziging: het betekent dat een patiënt met FNS niet eerst een volledig negatief aanvullend onderzoekstraject hoeft te doorlopen voordat er een behandelperspectief is.

    Waar legt de richtlijn de nadruk op?

    De richtlijn geeft praktische handvatten voor communicatie en integrale diagnostiek, en besteedt nadrukkelijk aandacht aan interdisciplinaire samenwerking en het patiëntenperspectief. Vijf accenten springen eruit voor de verwijspraktijk:

    • Multidisciplinaire behandeling — naast psychologische, vaktherapeutische en farmacotherapeutische behandelmogelijkheden.
    • Integrale diagnostiek — in verschillende zorgsettings, met heldere indicatiestelling.
    • Taal en communicatie — hoe klachten worden benoemd, doet ertoe; stigmatisering is een expliciet aandachtspunt.
    • Participatie, werk en re-integratie — herstel van functioneren als uitkomstmaat.
    • Samenwerking in de keten — organisatie van zorg en het betrekken van naasten.

    De richtlijn is ontwikkeld op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, met vertegenwoordigers vanuit onder meer de beroepsverenigingen van psychologen, neurologen, revalidatieartsen, huisartsen, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en patiëntvertegenwoordiging. Het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten begeleidde het traject.

    Wat betekent dit voor uw patiënt?

    Voor patiënten met aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) betekent de richtlijn vooral: eerder duidelijkheid en een behandelroute die niet wacht op een sluitende somatische verklaring. Waar de zorg nu nog vaak versnipperd is, wijst de richtlijn richting één samenhangend traject.

    Voor patiënten die vastlopen in reguliere behandeltrajecten kan een multidisciplinaire aanpak daarmee een logische volgende stap zijn — niet als laatste redmiddel, maar als passende zorg op het juiste moment.

    Herkenbaar in de praktijk van Revalis

    Veel aanbevelingen sluiten aan bij de werkwijze die Revalis al hanteert. Binnen onze programma’s werken onder andere revalidatieartsen, klinisch psychologen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en maatschappelijk werkers samen aan herstel van functioneren.

    Wij werken vanuit het biopsychosociaal model plus, met twee behandelroutes: medisch specialistische revalidatie onder regie van een revalidatiearts, en gespecialiseerde GGZ onder regie van een klinisch psycholoog. In beide routes staat niet alleen klachtvermindering centraal, maar vooral het hervinden van regie, maatschappelijke participatie en werkhervatting. Lees meer over onze behandeling van aanhoudende lichamelijke klachten.

    Wanneer verwijzen naar Revalis?

    Verwijzing is passend wanneer de klachten aanhouden ondanks eerstelijnszorg en biopsychosociale factoren het herstel onderhouden. Wij vragen daarbij het volgende:

    • Klachten bestaan doorgaans drie maanden of langer (pijn) of zes maanden of langer (vermoeidheid).
    • Stepped care in de eerste lijn is doorlopen met onvoldoende resultaat.
    • Er is een verwijzing van huisarts, bedrijfsarts, medisch specialist, of regiebehandelaar GGZ.
    • De patiënt beheerst de Nederlandse taal.
    • Voorafgaand aan behandeling vindt altijd een screening plaats.

    Twijfelt u of een patiënt binnen een van onze zorgprogramma’s past — ALK, complexe chronische pijn, chronische vermoeidheid of FNS? Overleg gerust vooraf. De volledige criteria en het aanmeldproces staan op onze pagina met informatie voor verwijzers.

    Hoe verwijst u of overlegt u?

    U kunt rechtstreeks verwijzen of eerst intercollegiaal overleggen met ons verwijzersteam. Revalis heeft vier locaties: ‘s-Hertogenbosch (hoofdlocatie), Breda, Nijmegen en Venlo.

    Bel voor overleg met het verwijzersteam via 073 – 820 03 25, of gebruik de gegevens op onze contactpagina. Voor de behandelroute bij complexe pijnklachten kunt u ook kijken bij onze specialistische pijnkliniek.

    De volledige richtlijn is te raadplegen via de Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten.

    Veelgestelde vragen

    Vervangt deze richtlijn de SOLK-richtlijn uit 2010?

    Ja. De richtlijn uit 2010 heette SOLK en somatoforme stoornissen en sloot niet meer aan op de huidige inzichten en diagnostische criteria. De herziene richtlijn van 9 juli 2026 gebruikt de DSM-5-classificaties somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.

    Moeten de klachten somatisch onverklaard zijn voor de diagnose?

    Nee. Voor de classificatie somatisch-symptoomstoornis hoeven lichamelijke klachten niet langer somatisch onverklaard te zijn. De behandeling richt zich op de biopsychosociale factoren die de klachten beïnvloeden.

    Moet FNS eerst door een neuroloog zijn vastgesteld?

    Volgens de richtlijn stelt de neuroloog de diagnose functioneel-neurologisch-symptoomstoornis op basis van positieve klinische kenmerken. Bij twijfel over de diagnostische status van uw patiënt kunt u vooraf met ons overleggen.

    Wie kan naar Revalis verwijzen?

    Huisartsen, bedrijfsartsen en medisch specialisten kunnen verwijzen. Na aanmelding volgt altijd een screening om te bepalen of behandeling bij Revalis passend is en welke behandelroute aansluit.

    Wordt de behandeling vergoed?

    Behandeling bij Revalis valt onder de basisverzekering. Of de zorg volledig wordt vergoed hangt af van de contractering met de zorgverzekeraar van uw patiënt en van het eigen risico. Actuele informatie staat op onze website.