Long-COVID en langdurige klachten na corona
Na een infectie met het coronavirus (COVID-19) herstellen de meeste mensen binnen enkele weken. Sommige mensen houden echter langer klachten, soms maanden of zelfs jaren na de acute ziekte. Deze blijvende klachten worden in Nederland aangeduid als post-COVID, ook wel bekend als long-COVID. Volgens de Rijksoverheid spreken we van post-COVID als klachten minimaal drie maanden na de besmetting blijven bestaan en minimaal twee maanden aanhouden, zonder dat een andere duidelijke oorzaak is gevonden. Er is nog veel onbekend over post-COVID. Daarom wordt er in Nederland en wereldwijd intensief onderzoek gedaan naar de oorzaken en het beloop van deze aandoening.
- Medische concepten in begrijpelijke taal
- Focus op begrip en verbetering van functioneren
- Samenhang tussen lichaam, psyche en dagelijks functioneren
Wilt u meer weten over behandelmogelijkheden?
Wat zijn de klachten bij long-COVID?
Long-COVID kan zich uiten in veel verschillende klachten. Bij mensen die langdurige klachten ervaren, worden meerdere symptomen genoemd die vaak in wisselende combinaties voorkomen. De ernst en het type klachten verschillen per persoon en kunnen in de tijd veranderen. De klachten kunnen onder meer omvatten:
- Extreme vermoeidheid of moeite met inspanning
- Kortademigheid of benauwdheid
- Concentratieproblemen of geheugenproblemen
- Slechthorendheid of overgevoeligheid voor licht en geluid
- Hoofdpijn en spierpijn
- Problemen met slapen of nachtrust
- Stemmingsklachten zoals prikkelbaarheid of somberheid
- Duizeligheid of andere klachten die niet direct aan één orgaan zijn toe te schrijven
Er zijn wereldwijd meer dan 200 verschillende symptomen gerapporteerd in verband met long-COVID, maar niet iedereen ervaart alle klachten.
Hoe en wanneer ontstaan klachten?
Long-COVID-klachten ontstaan nadat iemand een infectie met het coronavirus heeft doorgemaakt. Ze kunnen voortduren nadat de acute fase van de ziekte voorbij is, of soms ontstaan ze pas later, nadat de eerste symptomen van COVID-19 verdwenen leken te zijn. Niet alleen mensen die ernstig ziek zijn geweest kunnen long-COVID ervaren. Klachten kunnen ook ontstaan nadat iemand een milde of zelfs onopgemerkte COVID-infectie heeft gehad.
VRAGEN?
Hoe beïnvloeden klachten het dagelijks leven?
De impact van long-COVID kan variëren van milde hinder tot ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren. Langdurige vermoeidheid en moeite met concentratie kunnen het werk, sociale activiteiten, hobby’s en het zorgdragen voor uzelf of anderen zwaar belasten. Ook het herstel na inspanning kan lang duren en soms gepaard gaan met een terugval in klachten.
Omdat de aard van de klachten kan verschillen en soms kan fluctueren, is het voor veel mensen lastig om een patroon te ontdekken of te weten wat zij kunnen verwachten.
Hoe wordt long-COVID benaderd in de zorg?
Er is geen eenduidige test die long-COVID aantoont. De diagnose wordt over het algemeen gesteld op basis van de geschiedenis van COVID-19 en de aanwezigheid van blijvende klachten die medisch niet verklaard worden door een andere aandoening.
De aanpak in de zorg richt zich op het begrijpen van de klachten, het verlichten van symptomen waar mogelijk en het verbeteren van functioneren in het dagelijks leven. Omdat long-COVID veel verschillende systemen in het lichaam kan beïnvloeden, kan begeleiding soms door verschillende zorgverleners tegelijk plaatsvinden zoals huisartsen, fysiotherapeuten, psychologen of andere specialisten.
VRAGEN?
Wat kan zorg inhouden bij post-COVID?
Omdat de klachten zo verschillend kunnen zijn, hangt de aanpak af van de individuele situatie. Mogelijke onderdelen van begeleiding die in de zorg worden ingezet zijn onder andere:
- Ondersteuning bij dagelijkse activiteiten en energieverdeling
- Begeleiding bij verminderde inspanningstolerantie
- Begeleiding bij cognitieve klachten zoals concentratieproblemen
- Begeleiding bij benauwdheid of ademhalingsklachten
- Psychosociale ondersteuning bij stemmings- of vermoeidheidsklachten
De zorg is meestal bedoeld om symptomen te verminderen of te leren omgaan met klachten in het dagelijks leven. De exacte vorm van begeleiding verschilt per persoon. Bij sommige mensen met langdurige klachten na COVID-19 kan revalidatiezorg onderdeel zijn van de ondersteuning. Revalidatie richt zich dan op het verbeteren van functioneren zoals conditie, belastbaarheid, bewegingspatronen en activiteiten in het dagelijks leven. Deze zorg wordt afgestemd op de persoonlijke situatie en kan verschillende disciplines omvatten.
Verloop en herstel bij klachten na corona
Het beloop van post-COVID kan verschillen van persoon tot persoon. Sommige mensen ervaren na verloop van tijd vermindering van klachten, terwijl anderen langer klachten houden of variabele patronen in klachten ervaren. Omdat er nog veel onbekend is over waarom klachten aanhouden, is het moeilijk om precies te voorspellen hoe het verloop eruit zal zien voor een individu.
Zekerheid en perspectief
Long-COVID is complex en de impact op iemands leven kan groot zijn. Het voelen van langdurige klachten nadat een COVID-infectie is doorgemaakt, hoeft niet te betekenen dat er niets aan gedaan kan worden. Het betekent wel dat het herstelproces maatwerk is. Omdat er nog veel onbekend is over de oorzaken en behandeling, kan het verloop per persoon verschillen en zijn er nog geen universele oplossingen.
Welke klachten horen bij long-COVID?
Bij long-COVID (ook wel post-COVID genoemd) kunnen verschillende klachten voorkomen die langer aanhouden na een infectie met het coronavirus. Veelgenoemde klachten zijn aanhoudende (extreme) vermoeidheid, kortademigheid, concentratie- en geheugenproblemen, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, slaapproblemen en een verminderd herstel na inspanning. Niet iedereen heeft dezelfde klachten en de ernst kan per persoon verschillen. Klachten kunnen ook wisselen na verloop van tijd.
Wat te doen bij long-COVID-klachten?
Bij aanhoudende klachten na corona is het belangrijk om inzicht te krijgen in wat uw klachten betekenen en hoe deze uw dagelijks functioneren beïnvloeden. In de zorg wordt vaak gekeken naar een balans tussen inspanning en rust, het herkennen van grenzen en het ondersteunen van functioneren in het dagelijks leven. Omdat long-COVID zich bij iedereen anders kan uiten, verschilt de benadering per persoon.